1. Diễn Đàn Đề Thi Việt là nơi chia sẻ thông tin học tập, tài liệu học tập dành cho học sinh, sinh viên và thông tin giảng dạy dành cho giáo viên. Chúng tôi sẽ xóa toàn bộ các bài viết, bình luận không liên quan trên toàn diễn đàn.
    Dismiss Notice

Bài 24: Cuộc kháng chiến từ năm 1858 đến năm 1873 - Lịch sử lớp 8

Thảo luận trong 'Môn Lịch Sử Lớp 8' bắt đầu bởi Huê Nguyễn, 20/5/18.

Lượt xem: 664

  1. Huê Nguyễn Moderator

    Bài 24: Cuộc kháng chiến từ năm 1858 đến năm 1873 - Lịch sử lớp 8 - Năm 1858, thực dân Pháp xâm lược Việt Nam. Vậy nguyên nhân sâu xa của các cuộc chiến tranh xâm lược thực dân thế kỉ XIX, nguyên nhân và tiến trình xâm lược Việt Nam của thực dân Pháp như thế nào? Chúng ta cùng đến với bài “Cuộc kháng chiến từ năm 1858 đến năm 1873” lịch sử 8.

    Bài 24: Cuộc kháng chiến từ năm 1858 đến năm 1873 - Lịch sử lớp 8

    A. Kiến thức trọng tâm

    I. Thực dân Pháp xâm lược Việt Nam


    1. Chiến sự Đà Nẵng trong những năm 1858 -1859

    • Nguyên nhân thực dân Pháp xâm lược Việt Nam
      • Nguyên nhân sâu xa:
        • CNTB phát triển mạnh-> nhu cầu tìm kiếm thị trường
        • Phương Đông là nơi có thị trường rộng, giàu tài nguyên, chế độ phong kiến già cỗi
      • Nguyên nhân trực tiếp : Pháp lấy cớ bảo vệ đạo Giatô.
    • Chiến sự tại Đà Nẵng:
      • Về phía Pháp :
        • Chiều31/8/1858 liên quân Pháp –Tây Ban Nha nổ súng xâm lược Việt Nam
        • 1/9/1858 quân Pháp và Tây Ban Nha nổ súng đánh Đà Nẵng
      • Về phía ta: Nguyễn Tri Phương kết hợp với nhân dân thực hiện kế hoạch vườn không nhà trống
    • Kết quả : Làm thất bại kế hoạch “Đánh nhanh thắng nhanh” của Pháp . Sau 5 tháng chỉ chiếm được bán đảo Sơn Trà.
    2. Chiến sự ở Gia Định năm 1859

    a. Tình hình chiến sự ở Gia Định
    • Nguyên nhân Pháp đánh Gia Định: Thất bại trong âm mưu đánh nhanh thắng nhanh ở Đà Nẵng.
    • Diễn biến :
      • Về phía Pháp :
        • Ngày 9/2/1859 Pháp tập trung quân ở Vũng Tàu .
        • Ngày 17/2/1859 tấn công thành Gia Định .
        • Ngày 25/10/1860 Pháp tập trung lực lương mở rộng việc đánh chiếm Gia Định .
        • Ngày 24/2/1861 Đại đồn Chí Hoà thất thủ
      • Về phía triều đình : Chống Pháp không kiên quyết, không nắm thời cơ để hành động với đường lối “Thủ để hoà”.
    • Kết quả : Pháp chiếm Định Tường, Biên Hoà, Vĩnh Long.
    b. Hiệp ước 5/6/1862
    • Thoả thuận cắt 3 tỉnh miền đông Nam Kì và đảo Côn Lôn cho Pháp
    • Bồi thường chiến phí chiến tranh 4 triệu đô la cho Pháp
    • Mở 3 cửa biển đà Nẵng, Ba Lạt, Quảng Yên cho Pháp –Tây Ban Nha vào buôn bán
    • Pháp trả tỉnh Vĩnh Long khi nhân dân thôi chống Pháp
    II. Cuộc kháng chiến chống Pháp từ năm 1858 đến năm 1873

    1. Kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông Nam Kì.
    • Tại Đà Nẵng: Nhiều toán nghĩa binh nổi lên phối hợp với quân triều đình đánh giặc.
    • Tại Gia Đình và 3 tỉnh miền Đông Nam Kì: Phong trào kháng chiến của nhân dân càng sôi nổi.
    • Tiêu biểu:
      • Ngày 10/2/1861 nghĩa quân của Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu Ét – Pê – răng trên sông Vàm Cỏ Đông.
      • Khởi nghĩa của Trương Định làm cho địch thất điện bát đảo.
    =>Phong trào phát triển mạnh mẽ, sôi nổi, lan rộng thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí chống xâm lược, bảo vệ độc lập dân tộc.

    2. Kháng chiến lan rộng ra ba tỉnh miền Tây Nam Kì

    a. Triều đình
    • Tập trung lực lượng đàn áp, cản trở các cuộc khởi nghĩa của nhân dân.
    • Thương lượng với Pháp xin chuộc lại 3 tỉnh miền đông Nam kì.
    b. Thực dân Pháp
    • Tháng 6/1867, Pháp chiếm nốt 3 tỉnh miền Tây Nam kì ( Vĩnh Long , An Giang , Hà Tiên) không tốn một viên đạn.
    c. Nhân dân 6 tỉnh Nam kì.
    • Nhân dân Nam kì nổi dậy khởi nghĩa ở khắp nơi.
    • Nhiều trung tâm kháng chiến được lập : Đồng Tháp , Tây Ninh..
    • Dùng thơ ,văn để chiến đấu: Nguyễn Đình Chiểu.
    B. BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI

    Hướng dẫn trả lời câu hỏi giữa bài
    Câu 1: Trang 115 – sgk lịch sử 8
    • Tại sao thực dân Pháp xâm lược nước ta?
    • Bước đầu quân Pháp đã thất bại như thế nào?
    Hướng dẫn giải:

    Nguyên nhân thực dân Pháp xâm lược nước ta đó là:
    • Nguyên nhân sâu xa: Chủ nghĩa tư bản phát triển mạnh dẫn đến nhu cầu tìm kiếm thị trường, nguyên liệu…của các nước. Trong khi phương Đông là nơi có thị trường rộng, giàu tài nguyên, chế độ phong kiến già cỗi.
    • Nguyên nhân trực tiếp : Sau nhiều lần khiêu khích, Pháp lấy cớ bảo vệ đạo Giatô, đem quân xâm lược nước ta.
    Những thất bại ban đầu của thực dân Pháp là:
    • Ý định của Pháp là đưa quân vào đánh Đà Nẵng, chiếm xong Đà Năng sẽ đưa quân kéo thẳng ra Huế, buộc nhà Nguyễn đầu hàng. Tuy nhiên, khi xâm lược nước ta, dưới sự chỉ huy của Nguyễn Tri Phương , quân ta chống trả quyết liệt làm thất bại kế hoạch “đánh nhanh thắng nhanh của Pháp. Sau 5 tháng chúng chỉ chiếm được bán đảo Sơn Trà.
    Câu 2: Trang 115 – sgk lịch sử 8

    Em có nhận xét gì về thái độ chống quân Pháp xâm lược của triều đình Huế?

    Hướng dẫn giải:

    Thái độ chống quân Pháp xâm lược của triều đình Huế là hèn nhát, nhu nhược đường lối chống Pháp không kiên quyết, bỏ lỡ thời cơ đuổi quân Pháp ra khỏi nước ta.

    Chính thái độ đó của triều đình Huế đã tạo điều kiện cho Pháp chiếm Định Tường, Biên Hòa, Vĩnh Long.

    Câu 3: Trang 116 – sgk lịch sử 8

    Nội dung của bản hiệp ước 5/6/1862?

    Hướng dẫn giải:

    Ngày 5/6/1862, triều đình Huế kí với Pháp bản hiệp ước Nhâm Tuất.

    Nội dung của bản hiệp ước:
    • Thoả thuận cắt 3 tỉnh miền đông Nam Kì và đảo Côn Lôn cho Pháp
    • Bồi thường chiến phí chiến tranh khoảng một vạn lạng bạc cho Pháp
    • Mở 3 cửa biển đà Nẵng, Ba Lạt, Quảng Yên cho Pháp vào buôn bán
    • Cho người Pháp và Tây Ban Nha tự do truyền đạo Gia Tô.
    • Pháp sẽ trả tỉnh Vĩnh Long khi nhân dân thôi chống Pháp.
    Câu 4: Trang 117 – sgk lịch sử 8

    Nhân dân ta đã anh dũng kháng chiến chống Pháp như thế nào?

    Hướng dẫn giải:

    Tại Đà Nẵng, nhiều toán nghĩa binh nổi lên phối hợp chặt chẽ với quân triều đình để chống giặc. Khi Pháp vào Gia Định, nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đã đốt cháy tàu Ét –phê-răng của Pháp trên sông Vàm Cỏ Đông tại địa phận thôn Nhật Tảo (10/12/1861). Đặc biệt, cuộc khởi nghĩa do Trương Định lãnh đạo đã làm cho địch lao đao, khốn đốn.

    Câu 5: Trang 117 – sgk lịch sử 8

    Dựa vào lược đồ, em hãy trình bày những nét chính về cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân Nam Kì?

    Hướng dẫn giải:

    Nhân dân Nam Kì nổi dậy khắp nơi, nhiều trung tâm kháng chiến được thành lập như: Đồng Tháp Mười, Tây Ninh, Bến Tre, Vĩnh Long, Sa Đéc… với các vị lãnh tụ Trương Quyền, Phan Tôn, Phan Liêm, Nguyễn Trung Trực.

    Bên cạnh đó, các nhà Nho yêu nước còn sử dụng ngòi bút của mình để sáng tác thơ, văn chống thực dân Pháp như: Nguyễn Đình Chiểu, Phan Văn Trị…

    Hướng dẫn trả lời câu hỏi cuối bài
    Câu 1: Trang 117 – sgk lịch sử 8

    Thực dân Pháp đã thực hiện âm mưu xâm lược Việt Nam như thế nào?

    Hướng dẫn giải:

    Âm mưu của Pháp khi xâm lược Việt Nam là: Chiếm xong Đà Nẵng sau đó kéo thẳng ra Huế, nhanh chóng buộc nhà Nguyễn đầu hàng.

    Để thực hiện âm mưu đó, chiều ngày 31/8/1858, 3000 quân Pháp – Tây Ban Nha dàn trận trước cửa biển Đà Nẵng.

    Rạng sáng 1/9/2858, quân Pháp nổ súng mở đầu xâm lược nước ta. Quân ta đã chống trả quyết liệt. Sau 5 tháng xâm lược, Pháp chỉ chiếm được bán đảo Sơn Trà. Chiến thuật”đánh nhanh thắng nhanh” của Pháp thất bại.

    Câu 2: Trang 117 – sgk lịch sử 8

    Tinh thần kháng chiến chống Pháp xâm lược của nhân dân ta được thể hiện như thế nào?

    Hướng dẫn giải:

    Từ khi thực dân Pháp kéo vào xâm lược nước ta, nhân dân ta đã anh dũng đứng lên chống trả quyết liệt. Điều đó được thể hiện:

    Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đốt chát tài Ép-phê-răng của Pháp.

    Rồi đến cuộc khởi nghĩa của Trương Định kéo dài đến năm 1864 đã làm cho địch thất điên bát đảo.

    Sau khi chiếm được ba tỉnh miền Đông Nam Kì, mặc dù triều ddihf ra sức ngăn cản nhưng phong trào kháng Pháp của nhân dân vẫn diễn ra sôi nổi.

    Nhiều trung tâm kháng chiến được thành lập như: Đồng Tháp Mười, Tây Ninh, Bến Tre, Vĩnh Long, Sa Đéc… với các vị lãnh tụ Trương Quyền, Phan Tôn, Phan Liêm, Nguyễn Trung Trực.

    Bên cạnh đó, các nhà Nho yêu nước còn sử dụng ngòi bút của mình để sáng tác thơ, văn chống thực dân Pháp như: Nguyễn Đình Chiểu, Phan Văn Trị…
     

Chia sẻ trang này